تابلو مینیاتوری نقاشی اصفهان

مینیاتور در لغت به معنی کوچک تر نشان دادن است و مخفف شده کلمه فرانسوی «مینی موم ناتورال» است که حدوداً از دوره قاجاریان در زبان فارسی امروز مصطلح گردید. در حال حاضر در ایران به نقاشی های ایرانی، چه قدیم و چه جدید، که از سبک و روش اروپایی پیروی نکرده و دارای خصوصیات نقاشی سنتی باشند، نقاشی مینیاتور می گویند و این تعریف به صورت یک غلط بین ما پذیرفته شده است.

نقاشی مینیاتور که به اعتقاد اکثر محققان در ایران تولد یافته و بعد به چین راه برده است، از دوره مغول به صورت تقریباً کامل تر به ایران بازگشته و هنرمندان ایرانی، تلاش بی شائبه ای را در تکمیل و توسعه آن صرف کرده اند. نقاشی مینیاتور از جمله هنرهایی است که قابلیت به تصویر درآوردن تمامی طبیعت را در قالبی کوچک دارد.

مینیاتوریست، هنرمندی است که آن چه را خود می اندیشد، یا می پندارد که بیننده علاقه مند به دیدن آن است، تجسم می بخشد و به هیچ وجه تابع مقررات و قوانین حاکم بر فضای نقاشی نیست. مکاتب نقاشی مینیاتورهای ایرانی، از اولین قرون بعد از اسلام آغاز شده است. نقاشی مینیاتور ایرانی در قرون اولیه بعد از ظهور اسلام، در ترکیب با خط عربی تداوم یافته و بهترین نسخه های قرآن کریم را هنرمندان مبتکر ایرانی نوشته اند و به تزئین و تذهیب مصحف شریف پرداخته اند.

تاریخچه دقیق نقاشی مینیاتور ایرانی را کسی نمی‌داند. برخی معتقدند باید ریشه آن را در عصر غار نشینی جستجو کرد؛ چراکه آثاری از این نقاشی را در دیواره‌های غارهای بسیار قدیمی‌کشف نموده‌اند. طبق این ادعا، آموزش مینیاتور و آثاری با این سبک، قدمتی ۸ تا ۱۰ هزار ساله دارد و سند آن نیز نقاشی‌های صحنه شکار در غارها، کوه‌ها، سنگ‌ها و کوهپایه‌های منطقه لرستان است. برخی دیگر آموزش نقاشی مینیاتور ایرانی را به مانی، پیامبر نقاش نسبت می‌دهند. بعد از حمله مغولان به ایران، نقاشی مینیاتور ایرانی تحت تاثیر فرهنگ و هنر شرق آسیا قرار گرفت. این واقعیت را آثار چهره نقاشی شده و به‌جا مانده از آن دوران به‌خوبی بیان می‌کند.

طبق مطالبی که بیان شد، پیش از اسلام هنر مینیاتور وجود داشته و آموزش آن نیز به طور محدودی انجام می‌شده است که سبب شد، این هنر چندین هزار سال تداوم داشته و در آثار باستانی امروز نیز به چشم می‌خورد، اما اوج هنر مینیاتور را باید در دوران اسلامی جست. در دوران اسلامی مدارس ویژه‌ای برای آموزش نگارگری پدید آمدند و شکوفایی این سبک از نقاشی را رقم زدندند. مدارس مظفریان، تبریز، شیراز و بغداد را باید سردمداران آموزش نقاشی مینیاتور ایرانی برشمرد که در تصویر کشیدن داستان‌های حماسی شاهنامه فردوسی، اشعار سعدی، حافظ و نظامی همت ویژه‌ای به‌کار بستند.

مینیاتور ایرانی با موضوعات اساطیری و مذهبی، پیوندی ویژه دارد، تاجایی‌که هنر نقالی و پرده‌خوانی نیز با استفاده از نقاشی مینیاتور تکمیل می‌شد. دوران طلایی مینیاتور ایرانی پس از صفویه رو به افول نهاد؛ چراکه پادشاهان زمان، در هنرهای غربی حل شده بودند و آموزش مینیاتور دیگر برای اساتید به‌صرفه نبود و هیچ حمایتی از اهالی این هنر نمی‌شد.

بزرگان نقاشی مینیاتور

هنرمندان بزرگ نقاشی مینیاتور عبارتند از: «رضا عباسی» که مربوط به دوره صفوی است. «سلطان محمد» و «میرزا علی» جزو نگارگر های تراز اول قدیم هستند. «محمود فرشچیان» و «محمدباقر آقامیری» هم جزو بزرگان عرصه نگارگری جدید هستند.

روشهای مختلف طراحی مینیاتور

شیوه های نقاشی مینیاتور در ایران بسیار متنوع است. هر یک از استادان معروف نقاشی مینیاتور، تغییراتی در روش و شیوه هایی که قبل از خود متداول بوده، وارد نموده اند. این روشها را در طراحی می توان بطور کلی به سه دسته تقسیم کرد :

1–  طراحی مینیاتور رنگی:

در این طرحهای مینیاتوری، در بعضی از قسمتها رنگ بکار رفته است. در این شیوه از نقاشی مینیاتور، از رنگ طلائی حتماً استفاده شده است. زمینه ی طرح به حال خود باقی می ماند قسمتهای مختصری از نقاشی مینیاتور که رنگی است، از رنگهای جسمی و روحی همراه با هم استفاده شده ولی اکثر کار با خطوط قلم مو طراحی شده است. طرحهای رنگی مینیاتور بیشتر در دوره ی صفوی، در آثار رضا عباسی متداول گردید.

2–  طراحی بدون رنگ:

اینگونه طرحهای نقاشی مینیاتور بطوری که از نام آن مشخص است فقط با قلم مو و رنگ سیاه روی زمینه های روشن کار می شود. این روش در تمام دوران مینیاتور ایران وجود داشته است. گاهی هم به جای رنگ مشکی از رنگهای تیره مثل رنگ قهوه ای، قرمز و آبی استفاده شده است.

3– طراحی سفید قلم:

طرحهایی مینیاتوری که با قلم مو و رنگ سفید، روی کاغذ یا صفحه ی تیره رنگ کار شده باشد، طراحی سفید قلم نامیده می شود. در ابتدا این روش نقاشی مینیاتور، بیشتر برای تزئین و طراحی روی جلد های روغنی که اکثراً سطح آنها مشکی بود، استفاده می شد. علاوه بر رنگ سفید، گاهی هم مختصر رنگ طلائی و یا رنگهای روشن دیگر، در اینگونه طراحی ها استفاده می شود.

موضوع نقاشی های مینیاتور

موضوع نقاشی مینیاتور، معمولاً شکار و شکارچیان، حیوانات مختلف، پرندگان، اژدها، سیمرغ و اژدها، فرشتگان، دیوان، دراویش، چوپانان همراه با گوسفندان خود، استاد و شاگرد، جوانان در حالتهای مختلف نشسته و ایستاده، زندگی روستایی و کشاورزی و اتفاقات مهم  تاریخی است و گاهی برای تزئین حاشیه ی اشعار و نوشته های کتب خطی نیز از نقاشی مینیاتور استفاده شده است.

فروشگاه صنایع دستی پارسیان اصفهان، مجموعه‌ای از تابلوهای نگارگری اصیل، از جمله آثار سبک صفوی و تکنیک‌های پرداز را برای مشاهده و خرید عرضه می‌کند. این آثار دست‌ساز با مضامین سنتی، به عنوان المان‌های دکوراتیو فاخر و هدیه‌های هنری کاربرد دارند.

برای مشاهده محصولات دیگر و خرید تابلو نقاشی  در انواع مختلف و بصورت آنلاین از فروشگاه صنایع دستی پارسیان اصفهان دیدن فرمایید.